|
Woord Vooraf
Dit boekje bundelt teksten die over een periode
van ruim zes jaar ontstonden en vaak belandden in Samenleving en Politiek.
Dit geldt voor de hoofdstukken 2, 5, 8 en 9. Andere teksten verschenen
in het Vlaams Marxistisch Tijdschrift (hoofdstuk 6) of in verzamelwerken
(hoofdstukken 4 en 7). Het inleidende hoofdstuk 1, hoofdstuk 3 en het naschrift
(hoofdstuk 10) zijn nieuwe teksten. Ik heb alle teksten herzien en herwerkt.
Hoewel afzonderlijk tot stand gekomen, en zonder het plan ze ooit tot een
boekje te herwerken, vertonen ze een grote samenhang: ze gaan allemaal
over politiek taalgebruik en politieke vernieuwing in de jaren negentig,
de periode van vernieuwing. Alle samen genomen brengen ze, me dunkt, een
vrij fundamentele kritiek op de wijze waarop politieke vernieuwing ook
een nieuw soort politieke communicatie blijkt in te houden.
Ik doop dit boekje 'ik stel vast'. Die
frase ben ik doorheen de jaren gaan associëren met het Vlaams-Belgische
politieke vertoog, en stereotyperend kan ik daar het gezicht van Marc Van
Peel op plakken. Er was geen interview met Van Peel waarin de fraze 'ik
stel vast' niet een half dozijn keren voorkwam, haast als stopwoord, en
soms in zeer gewrongen constructies die niets met de semantiek van 'vaststellen' van doen hebben, zoals 'ik stel vast dat wij ons daar niet achter kunnen
zetten' (in plaats van simpelweg 'wij kunnen ons daar niet achter zetten').
Wie 'ik stel vast' hoort weet meteen dat het om politiek taalgebruik gaat,
hetzij van echte politici, hetzij van mensen die politiek imiteren op vergaderingen
en dergelijke. 'Ik stel vast' heeft daarnaast nog een pure' betekenis in
dit boekje. Ik doe hier net als Van Peel een aantal vaststellingen inzake
politiek. Mijn politiek vertoog begint net zoals dat van zovele anderen
vandaag de dag met de frase 'ik stel vast'.
Elk van de hier opgenomen teksten is ooit het
voorwerp geweest van discussies met heel verscheiden mensen: studenten,
leden van de redactie van Samenleving en Politiek, het publiek tijdens
lezingen of debatten, ware of vermeende tegenstanders, collega's en medewerkers,
vrienden, en mijn vrouw. Als ik namen begin te noemen ga ik er over het
hoofd zien, dus beperk ik mij tot het vermelden van deze grove categorieën.
Ik geef wel een speciale vermelding aan Stef Slembrouck, de co-auteur van
hoofdstuk 4 die me deze piraterij op ons artikel toestond en die een onuitputtelijke
bron van boeiende gesprekken en commentaren is over politieke communicatie.
En wat de redactie van Samenleving en Politiek betreft: de verschillende
hoofdstukken die ik uit dit blad heb overgenomen tonen aan hoe stimulerend
het contact met deze groep wel was en welke schwung er in zit: elk van
de teksten is ontstaan uit openhartige en uitdagende gedachtewisselingen
tijdens redactievergaderingen..
Dank, zoals altijd, in de eerste plaats aan Pika, Frederik en Alexander, voor volgehouden tolerantie jegens die schrijvende
en tobbende pa.
Berchem, april 2000
|
