Abdoldjavad Falaturi

Falaturi, Abdoldjavad (1926-1996) was een belangrijk moslimgeleerde en één van de leidinggevende bemiddelaars tussen islam en het Westen in de 20ste eeuw. Afkomstig uit Ispahan (Iran), doorliep hij twee verschillende opleidingen: vooreerst studeerde hij verscheidene jaren traditioneel-islamitisch aan verscheidene medreses de "islamitische wetenschappen". De studie gaf hem het recht het ambt van islamitisch rechter uit te oefenen. Zijn filosofische en theologische studies voltooide hij met de lesbevoegdheid voor verschillende islamitische filosofische richtingen.

Sedert 1954 leefde hij in Duitsland; hij studeerde er filosofie, psychologie en vergelijkende godsdienstwetenschap. In 1962 promoveerde hij met een verhandeling over de ethiek van Immanuel Kant. Tussen 1974 en 1991 doceerde hij als islamkenner aan de universiteit van Keulen. Als eminent specialist in de shi'itische geesteswetenschappen bouwde Prof.Falaturi er de Keulense Shi'a-bibliotheek uit tot een mondiaal gerenommeerd instituut.

Het was de betrachting van Prof. Falaturi, de tegenstrijdigheden tussen soennieten en shi'ieten bij te leggen en de zijns inziens meer dan 80% overeenkomsten tussen beide richtingen te documenteren. Zijn verdiensten in dit opzicht komen nog het best tot uitdrukking in het feit dat de belangrijke soennitische al-Azhar universiteit in Caïro hem aanstelde als lid van de "Opperraad voor de Aangelegenheden van de Islamitische Wereld".

Als geleerde die ook vertrouwd was met de westerse wetenschappelijke methodes, heeft Prof. Falaturi, door zijn werk op het terrein van de rechtsgeleerdheid, economie, politiek, filosofie en interreligieuze dialoog, het gesprek bevorderd tussen de islam en de rest van de wereld. Dat geldt in het bijzonder voor de door hem in 1978 opgerichte "Islamitische Wetenschappelijke Academie" in Keulen. Ten einde de vervreemding van de moslims in de westerse landen en vooral in Duitsland tegen te gaan en wederzijdse vooroordelen en misverstanden af te bouwen, werd het Keulense project gelanceerd dat sedert 1981 alle in Duitsland toegelaten schoolboeken voor alle vakken onderzocht naar hun islambeeld. In 1988 werd het nationaal project tot het internationale onderzoeksproject "Islam in Textbooks" uitgebreid (in het kader van het Belgische/Vlaamse luik van het project bracht Prof. Falaturi in het begin van de jaren '90 enkele malen een bezoek aan de Gentse universiteit). Prof. Falaturi's wetenschappelijk hoofddoel bestond erin, de islam in een eigentijdse vorm voor te stellen en de hinderpalen die zijn actualiteit in de weg kunnen staan, wetenschappelijk weg te werken.

Prof. Falaturi stierf op 30 december 1996 in Berlijn aan de gevolgen van een hartinfarct dat hem op 23 oktober 1996 had getroffen tijdens een dialoogseminarie. De daarop volgende operatie en de lange intensive care behandeling mochten niet baten. Hij werd begraven in zijn geboortestad, Ispahan.

Lit.: Abdoldjavad Falaturi (Hg.): Der Islam in den Schulbüchern der Bundesrepublik Deutschland (6 Bde.), Braunschweig 1986-1990. Ders./Udo Tworuschka: Islam im Unterricht, Braunschweig 1996^3.Udo Tworuschka (Hg.): Gottes ist der Orient, Gottes ist der Okzident. FS für Abdoljavad Falaturi, Köln 1991 (Bibliographie). Ders.: Abdoljavad Falaturi (1926-1996). In: Dialog der Religionen 7 (1997), S.2-7.