Verantwoording
De hierna volgende Aristotelessyllabus 'online' is gebaseerd op
de derde, herwerkte en uitgebreide cursus die sedert 1996 gebruikt
werd voor m'n filosofieonderricht aan de UGent, d.w.z. voor de
studenten van (toen nog) licentie Wijsbegeerte. Weliswaar werd
hoofdstuk 5 eruit gelicht ten behoeve van de overzichtssyllabus,
"Antieke Wijsbegeerte", die ik gedurende mijn laatste jaar mocht
geven aan de studenten van het Eerste Bachelor Wijsbegeerte. Die
overzichtssyllabus werd al eerder online geplaatst
op deze site. In de hierna volgende
syllabus heb ik, ten gerieve van de theoretische volledigheid en
samenhang, dat hoofdstuk behouden in zijn oorspronkelijke, meer
uitgebreide vorm.
Vosselare, 18 juli 2008
Uit de
Verantwoording van 1996:
"De hierna volgende bladzijden beogen
een beknopte, maar niet banale, inleiding te geven op
Aristoteles' flosofie in het algemeen, en op zijn politieke of
praktische filosofe in het bijzonder". Aldus
luidde de openingszin van het Woord Vooraf van de eerste uitgave van
deze Politica-syllabus, van
1984. De grotere omvang ten spijt, zou ik de zin ook voor deze
nieuwe, pc-versie willen handhaven: ook zij biedt weinig meer dan een eerste kennismaking met een
denker die als de
κavὼv
κaὶ
μέτρov, de "regel en maat", mag gelden voor de gehele helleense
filosofie en wetenschap
- niet enkel in de oudheid zelve, maar ook in het Arabische en het
Latijnse Hellenisme. Ook vandaag - vandaag weer meer dan ooit? - voelen filosofen, historici,
psychologen, rechtsgeleerden e.a.
nog altijd een behoefte aan theoretische "geborgenheid" en wordt de
Stagiriet tot de "voorloper" gemaakt van allerlei moderne ontwikkelingen op het gebied van ethiek,
economische analyse, politiek,
psychologie, rechtstheorieën, sociologie, enz., enz. Het feit dat
dergelijke "claims" op het klassieke
erfgoed vrijwel onmiddellijk bekritiseerd worden, bevestigt alleen
maar de aantrekkingskracht die
het aristotelische oeuvre nog altijd uitoefent, in deze slotjaren van
de 20ste eeuw.
In vergelijking met de eerdere versies, werd de voorliggende
uitgebreid met een hoofdstuk over dat aristotelische oeuvre en de
overlevering ervan. En in het
hoofdstuk over de Antieke Productiewijze moet, behalve de "normale"
expansie van de oude tekst,
vooral het nieuwe onderdeeltje over "Vrouwen en Gendersysteem" als
een (broodnodige) aanvulling
vermeld worden. In de overige hoofdstukken werd, zover als de
tijdsdruk dat toestond, een deel
van de meer recente literatuur verwerkt. Die literatuur werd,
omstandig maar zeker met exhaustief
(dat zou gewoon niet kunnen), opgenomen in een substantieel
herwerkte literatuurlijst van 15 bladzijden. Ten einde het
consulteren te vergemakkelijken (de lijst
dient tevens als afkortingenlijst voor
de voetnoten), heb ik, met uitzondering van tekstuitgaven en
-vertalingen, afgezien van een rubricering; wel vindt de lezer(es) in de marge een
code die hem/haar moet
in staat stellen vlugger een
thematische selectie op te stellen. Achteraan, tenslotte, in een
apart deeltje (met eigen paginering),
vindt die lezer(es) een uitgebreid bundeltje Nederlandse vertalingen
(85 blz.). Alle vertalingen zijn van mijn hand (...). Tenslotte heb ik, tussen gewone
haakjes en in italiek (met waar nodig een klemtoonaanwijzing), regelmatig ook de Griekse woorden
opgenomen - aldus verwerft de
student(e) dan toch een minimale vertrouwdheid met de belangrijkste
termen die Aristoteles hanteert. Maar het blijft natuurlijk behelpen. Hierbij aansluitend, kan
ik nog aanstippen dat in de tekst
van de syllabus, evenals in de voetnoten, Griekse termen regelmatig
in Grieks alfabet worden geciteerd: als het klopt dat alle filosofie per definitie "Griekse"
filosofie is - in principe zou zelfs kunnen
betwijfeld worden of het überhaupt mogelijk is aan filosofie te doen
zonder kennis van het Grieks -,
dan is een vertrouwdheid met althans het Griekse alfabet toch wel het
minimum minimorum (dat
is dan weer Latijn) dat van een hedendaagse student(e) filosofie mag
verwacht worden. Voor de alfabetische lijst verwijs ik naar de
"Aanloop" in de overzichtssyllabus,
op deze site.
PS Na jaren van "verzet", heb ik me neergelegd bij de spelling van
het Nederlands die ons enkele jaren geleden door de politici "door
de strot is geduwd" (ik volg het Groene Boekje van 1995). Een
uitzondering daarop echter, die ik mezelf permitteer, betreft de
Griekse eigennamen (van personen, plaatsen, enz.) en hun afgeleiden; zij
worden zoveel als mogelijk volgens de (oud-)Griekse schrijfwijze
geschreven.
____________________________ |
