Woord
Vooraf
De in deze bundel volgende,
historische inleiding is weinig meer dan een Nederlandstalige "round
up", gesteund op een (bescheiden) kennisname van de
(omvangrijke) literatuur.
Opgesteld in het kader van het wisselend academisch onderwijs, werd
die kennisname van de moderne literatuur op een bepaald ogenblik
opgeschort (1985). In het kader van deze in e-Book vorm ter
beschikking
stelling, is de draad op heel beperkte schaal heropgenomen, met de
lectuur
van de recente Engelstalige editie van de hand van Annabel Brett (2005),
"Marsilius van Padua: The Defender of the Peace". Ondanks
de tijdspanne die verstreken is sedert de oorspronkelijk samenstelling
van de syllabus - en de gedateerdheid derhalve van de (omvangrijke)
literatuur die werd verwerkt -, meen ik dat de inhoud nog voldoende
actualiteitswaarde bezit: denken we maar aan de hedendaagse (m.i.
oneigenlijke gevoerde) discussies
omtrent de 'scheiding tussen kerk en staat', n.a.v. de
integratie in de westerse samenleving van een substantiële
moslimbevolking.
Een recent
bezoek aan het stadje Padua, zo moet schrijver dezes bekennen, heeft
weinig bijgedragen aan een besef van Marsilius' présence
aldaar: Padua is de 'stad van Giotto' (en nog méér die van
Sint-Antonius), maar
niet die van Marsilius; er is wel een klein straatje, de Via Marsilio
da Padova. Zelfs in de universitaire boekhandels krijg je
hem niet zo maar opgedolven uit de rekken. Maar misschien was het
bezoek te kort?
Zoals uit de Inhoudstafel
zal blijken, legt deze inleiding de klemtoon op de 'Italiaanse',
communale context. Alvast feitelijk, derhalve, kies ik voor de "Italiaanse
interpretatie"
(zie verder): hoe zinvol ook ik de reserves beschouw ten
aanzien van die visie vanwege Sternberger, toch kan net zoals het licht
van de zon m.i. niet geloochend worden dat het in de eerste plaats
Marsilius' communale achtergrond was - met de gereputeerde participatie
in het burgerlijke bestuur van Padua vanwege de eigen Mainardini - die
hem ideologisch en intellectueel de nodige omkadering heeft geboden om
het aristotelische, "civiele" politieke denken
creatief (en niet classicistisch, zoals een Thomas) te assimileren.
Maar de Inleiding is slechts dat:
er
wordt géén systematische interpretatie van of toegang tot Marsilius
geboden - en derhalve ook geen persoonlijke stelling genomen in de
moderne
controverses.
Wat tenslotte de bibliografie
betreft, zij werd onderverdeeld in twee groepen: de lijst van M-studies
heb ik chronologisch geordend, zodat de ontwikkelingen binnen het
onderzoek gemakkelijk(er) kunnen worden gevolgd. Er wordt géén
volledige bibliografie aangeboden (hoe zij er, op het ogenblik van de
afronding, naar tendeerde).
Wat de 'algemene werken' betreft:
de publicaties die daadwerkelijk geconsulteerd werden, worden van de
andere onderscheiden door de plaatsing van het jaartal achter de naam
van de auteur ervan.
Lede, 21 maart 2008
- "zum Leben erneut"...
|
