Het proces Abou Jahjah: waakzaamheid is geboden! Oproep*

Le procès Abou Jahjah: la vigilance est de mise! (version française)

Lijst van ondertekenaars/Liste des signataires

Antwerpen/Anvers 20/10/2008

Dyab Abou Jahjah en Ahmed Azzuz van de Arabisch Europese Liga (AEL) zijn in Antwerpen door het hof van beroep vrijgesproken van het aanzetten tot geweld tijdens de rellen in Borgerhout van zes jaar geleden.
In eerste aanleg hadden Jahjah en Azzuz nog één jaar effectieve celstraf gekregen. Het Hof oordeelt nu dat het niet bewezen is zij verantwoordelijk waren voor de vernielingen die door jongeren in Borgerhout werden aangericht.
(Belga/DeMorgen.be)

La cour d'appel d'Anvers a acquitté Dyab Abou Jahjah et Ahmed Azzuz, de la Ligue arabe européenne (LAE), estimant que les preuves n’étaient pas suffisantes sur leur responsabilité dans les heurts qui se sont déroulés près d’Anvers en 2002, après le meurtre de Mohamed Achrak.
(LeSoir.be , lundi 20.10.2008, 10:16)

Het zware vonnis – 1 jaar effectieve celstraf en een schadevergoeding van meer dan 5.000 euro – komt er pas volle vijf jaar na de vermeende feiten, op basis van een bewijslast die op tal van punten grote vraagtekens oproept. Als burgers die bekommerd zijn om onze rechtsstaat, is het onze plicht hiertegen te protesteren.

- De indruk bestaat dat dit proces het sluitstuk vormt van een jarenlang volgehouden poging van politiek, media en gerecht om de betrokkenen en hun organisatie te demoniseren en criminaliseren – een opzet dat zijn politieke climax kende toen premier Guy Verhofstadt in het parlement de arrestatie van Abou Jahjah aankondigde en het principe van de scheiding der machten (een fundament van de rechtsstaat) met voeten werd getreden. Sindsdien zijn alle mogelijke beschuldigingen in de media gebracht: tegenwerking van het politiewerk, antisemitisme, illegaal wapenbezit, financiering met bloeddiamanten, bezit van kinderporno, het oprichten van een privémilitie... Geen enkele aantijging kon hard worden gemaakt, en na vijf jaar werd uiteindelijk maar één klacht behouden: het aanzetten tot rellen en weerspannigheid tegen de politie, na de moord op Mohamed Achrak, een islamleerkracht, in Antwerpen, op 26 en 27 november 2002.

- De kroongetuige waarop de rechter zich beroept voor zijn interpretatie van Abou Jahjahs optreden (een politieagent die Abou Jahjah in het Arabisch zou hebben horen oproepen tot verzet), is niet aan een kruisverhoor onderworpen of geconfronteerd met andere getuigen. Op het argument van de verdediging dat de jongeren geen Arabisch verstaan, alleen Nederlands of Berbers, antwoordt de rechtbank niet.

- De vraag van de verdediging dat commissaris Luc Lamine zou worden ondervraagd over zijn verklaring ten ontlaste van Abou Jahjah, in het weekblad Humo, is afgewezen.

- De rechter erkent dat de beklaagden pas meer dan 3 uur na het begin van de ongeregeldheden ter plaatse kwamen. Toch worden zij persoonlijk aansprakelijk gesteld voor de rellen en de toegebrachte schade, want zij zouden hun "morele gezag" bij de jongeren niet aangewend hebben om de gemoederen te bedaren. De wettelijke basis voor dat argument is artikel 66, 5de lid van het Strafwetboek. Het artikel kwam er na de grote arbeidersstakingen van... 1886 en was bedoeld om leiders van vakbonden aan te pakken door ze te vervolgen voor standpunten in woord en geschrift die rellen zouden uitlokken. Juristen plaatsen ernstige vraagtekens bij dit artikel, want het druist in tegen het recht op vrije meningsuiting en dus tegen het Europese Verdrag tot Bescherming van de Rechten van de Mens en de Fundamentele Vrijheden. Als die argumentatie ingang vindt in de rechtspraak kunnen bijvoorbeeld vakbondsleiders die bij een staking niet aanzetten tot werkhervatting voor de strafrechter worden gedaagd.

- Op geen enkel ogenblik is rekening gehouden met de context waarbinnen de ongeregeldheden plaatsvonden: de opkomst van een contestatiebeweging bij allochtone jongeren, op Europees, Belgisch en met name ook Antwerps niveau, en de gecrispeerde reactie daarop vanwege politici en ordehandhavers; ook de hevige verontwaardiging bij de Antwerpse jongeren om de moord op Mohamed Achrak en de wijze waarop de politie de ongeregeldheden heeft trachten in te dijken, én de inspanningen vanuit de allochtone gemeenschap om de gemoederen te bedaren. De juridische expert van Gazet van Antwerpen besluit: “Wanneer de AEL-zaak gecontextualiseerd wordt, krijgt men een ander beeld en die contextualisering is nuttig om - bij veroordeling - de strafmaat te individualiseren. De rechtbank doet niets van dit alles."

Gelet op de grote twijfels die het vonnis oproept, de gevaarlijke precedenten die ermee geschapen worden en het feit dat beroep tegen de beslissing is ingesteld, lijkt het ons geboden dat:

a) de verdere procesgang met de grootste aandacht wordt opgevolgd;

b) de beklaagden in hun beroepsprocedure over alle rechtsmiddelen kunnen beschikken opdat lacunes van het onderzoek en tekortkomingen van het vonnis alsnog kunnen worden rechtgezet;

c) erover gewaakt wordt dat de maatschappelijke belangen gevrijwaard blijven op het vlak van de democratische rechten, en dan vooral van het recht op vrije meningsuiting, van àlle inwoners in dit land.

Terwijl er bij de ondertekenaars geen eensgezindheid hoeft te bestaan omtrent de standpunten van de AEL, is er een duidelijke eensgezindheid dat de veroordeling van Dyab Abou Jahjah en Ahmed Azzuz een gevaarlijke bedreiging vormt voor één van de meest elementaire basisrechten van onze democratie, namelijk: het recht op politieke mobilisatie en emancipatie, ook vanwege minderheidsgroepen.

8 april 2008.  

[Oorspronkelijk gepubliceerd in De Standaard van 26/1/08, met een lijst van 33 ondertekenaars.]

Procès Abou Jahjah: la vigilance est de mise!

La condamnation pénale, fin 2007, des dirigeants de la Ligue Arabe Européenne (AEL), Ahmed Azzuz et Dyab Abou Jahjah, est alarmante. La lourde condamnation – un an de prison ferme et un dédommagement de plus de 5.000 euros-, cinq ans après les faits incriminés repose sur des accusations et des « preuves » qui suscitent nombre d’interrogations.

Comme citoyens préoccupés de la sauvegarde de notre Etat de droit, nous protestons contre cette condamnation pour plusieurs raisons :

- Ce procès semble être le point final d'une campagne politique, médiatique et juridique de longue haleine visant à diaboliser et à criminaliser les condamnés et leur organisation. Elle a culminé lorsque le premier ministre, Guy Verhofstadt, a annoncé au parlement l’arrestation de Dyab Abou Jahjah, bafouant ainsi le principe de la séparation des pouvoirs, fondement de l’ Etat de droit. Depuis, de nombreux médias ont relayé toutes les accusations possibles : obstruction au travail de la police, antisémitisme, possession illégale d’armes, trafic des diamants, possession de matériel de pornographie infantile, mise sur pied d’une milice privée. Aucune de ces allégations n’a pu être vérifiée. Une seule charge a finalement été retenue: incitation à l’émeute et rébellion contre la police après le meurtre de Mohamed Achrak, professeur de religion musulmane, à Anvers, le 26 novembre 2002.

- Le témoin-clé auquel le juge se réfère dans son interprétation du comportement de Dyab Abou Jahjah (un agent de police qui aurait entendu Abou Jahjah appeler en arabe à la rébellion) n’a pas été soumis à un interrogatoire croisé ou confronté à d’autres témoins. Le tribunal n’a pas répondu à l’argument de la défense selon lequel les jeunes ne comprennent pas l’arabe, mais seulement le néerlandais ou le berbère !

- La demande de la défense d’interroger le commissaire Luc Lamine sur ses déclarations à décharge d’Abou Jahjah, dans l’hebdomadaire Humo, a été rejetée.

- Le tribunal reconnaît que Jahjah et Azzuz ne sont arrivés sur place que 3 heures après le début des désordres. Pourtant, ils sont déclarés personnellement responsables pour les émeutes et les dommages encourus. Justification du juge : ils n’auraient pas utilisé leur « autorité morale » pour calmer les esprits. Le jugement se base sur le dernier alinéa de l’article 66 du Code pénal. Ce texte a été voté après de grandes grèves ouvrières en …1866. Il avait pour but de poursuivre les dirigeants syndicaux pour leurs prises de position qui auraient incité à l’émeute. Cette loi bafoue le droit à la liberté d’expression et la Convention européenne de sauvegarde des droits de l’homme et des libertés fondamentales. Selon la jurisprudence ainsi créée, des dirigeants syndicaux pourraient être condamnés au pénal pour ne pas avoir incité à la reprise du travail lors d’une grève.

- Le contexte des désordres n’a jamais été pris en considération : le mouvement de contestation chez les jeunes issus de l’immigration au niveau européen, belge et anversois et la réaction crispée du monde politique et des forces du maintien de l’ordre; la forte indignation suscitée chez les jeunes Anversois par le meurtre sur Mohamed Achrak et la manière dont la police a essayé de contenir les désordres ainsi que les efforts de la communauté immigrée pour calmer les esprits.

Compte tenu des sérieux doutes suscités par le jugement, du précédent dangereux ainsi créé et de l'appel interjeté par la défense, nous appelons à :

a) suivre le déroulement ultérieur du procès avec la plus grande attention;

b) permettre aux inculpés de disposer de tous les moyens juridiques afin que les lacunes de l’instruction et les carences du jugement puissent encore être levées en appel;

c) veiller à garantir les droits démocratiques et en particulier le droit à la liberté d’expression de tous les habitants de ce pays.

Indépendamment de leurs opinions sur les prises de position de la Ligue Arabe Européenne (AEL), les signataires expriment unanimement que la condamnation de Dyab Abou Jahjah et d’Ahmed Azzuz représente une menace considérable pour l’un des droits fondamentaux de notre démocratie: le droit de mobilisation et d’émancipation politique, y compris celui des groupes minoritaires.

Lijst van ondertekenaars (21/8/08) / Liste des signataires (le 15 septembre 08):

Ludo Abicht (UG); Mateo Alaluf (ULB); Hassan Amaghlaou (vrz. LIR & vzw El Moustakbal); Keltoum Belorf (Indymedia); David Baele ('t Uilekot vzw); Mohammed Benzakour (auteur van studie over D.Abou Jahjah); André Bogaert (Antwerpen); Linda Bogaert (CIE); Shmiel Mordche Borreman (Jesjoeroen); Hervé Bracke (werkloze, Zelzate); Sarah Bracke (acad); Jean Bricmont (UCL); Didier Brissa (altermondialiste, Liège); Yves Cartuyvels (FUSL); Lucas Catherine (auteur); Bambi Ceuppens (acad); Naima Charkaoui; Saddie Choua (auteur/filmmaakster); Noel Clycq (UA); Marie-Françoise Cordemans (Brx.); Eric Corijn (VUB); Miet Croes (Lede); Marieke DE BACKER (vormingswerkster ABVV-O-Vla); Filip De Bodt ('t Uilekot vzw); Ludo De Brabander (Vredevzw); Lieven De Cauter (KUL); Vera Degens (kleuterleidster); Paul De Hert (VUB); Herman De Ley (UG); Thierry Delforge (instituteur, Brx); Paul Delmotte (enseignant, Brx); Sarah De Mul (acad); Wim De Neuter (publicist); Chris Den Hond (journalist/ cameraman); Benjamin Denis (FUSL-ULB); Jean-Marie Dermagne (avocat; Ligue des droits de l'homme); Maartje De Schutter (Deurne); Wim De Temmerman (KASK Hogeschool Gent); Jacquie Dever (juriste); Alec de Vries (philosophe); Lieven De Winter (UCL); Sophie De Wintere (Minderhedenforum Brussel); Jurgen De Wit (Antwerpen); Ludo De Witte (publicist); Lebuin D'Haese (beeldhouwer); Koen Dille (lid rvb Masereelfonds); Pol Dockx (Antwerpen); Ruddy Doom (UG); Stefan Driesen (arts); Baudouin Dupret (UCL & CNRS/ISP); Hakima El Makhloufi (lerares); Asmaa El Mourabiti (photographe indépendante); Mohamed El Omari (Divers & Actief); Jean-Claude Englebert (Ecolo, Forest); Jan-Pieter Everaerts (DIOGENE(S); Nadia Fadil (KUL); Jean Flinker (enseignant; Attac Brx); Eric Goeman (Democratie2000); Jan Goossens (KVS); Paul Goossens (publicist); Arno W. Hamers (publiciste, Liège); Philippe Hambye (FNRS/UCL); Malika Hamidi (doctorante); Irma Houtmortels (Antwerpen); Eric Hulsens (auteur); Henri Hurwitz Heinz (ULB); Sarah Hutse (vrz. 't Uilekot vzw); Dirk Jacobs (ULB); Marc Jacquemain (ULg); Enissa Kelif (Vlaams-Tunesische Moslima); Bahar Kimyongür (inculpé du procès DHKP-C); Gilene Khadija Kindts (Brakel); Fadime Köse (Gent); Olivier Klein (ULB); Jaap Kruithof (UG); Rudi Laermans (KUL); Rachida Lamrabet (auteur); Tom Lanoye (auteur); Marc Laquière (FMV); Suzy Larreategui (Latijns-Amerikaanse Federatie); Sven Lauwers (Antwerpen); Johan Leman (KUL); Patrick Loobuyck (UA&UG); René Los (ecologist); Walter Lotens (publicist); Deirdre Maes (sociologe); Ural Manço (FUSL); Fernando Marzo (voorzitter ACLI-Vlaanderen); Albert Martens (KUL); Herman Meirhaeghe (ambtenaar, Gent); Francine Mestrum (ULB); Koen Meul (leraar KA Mortsel); Mohsin Mouedden (militant associatif); Anne Morelli (ULB); Tom Naegels (publicist); Dany Neudt (KifKif); Ans Nys (docente WENK); Zohra Othman (advocate); Nouria Ouali (ULB); Stephan Parmentier (KUL); Paul Pataer (eresenator); Chris Paulis (ULiège); Alain Platel (Les Ballets C de la B); Luc Reychler (KUL); Kitty Roggeman (BOEH!); Nadine Rosa Rosso (enseignante, Brx); Eric Rosseel (VUB/Netwerk Psychiatrie & Samenleving); Justin Saeren (Beringen); Mehmet A. Saygin (UETD Brussels); Han Soete (Indymedia); Youssef Souissi (VOEM vzw); Frank Stappaerts (Het Vrije Woord -radio); Isabelle Stengers (ULB); Marieke Stubbe (Gent); Birsen Taspinar (psychologe); Ng Sauw Tjhoi (journalist); Cedric Tolley (ULB); Werner Trio (radiomaker); Pol Van Camp (Leuven); Paul vanden Bavière (Uitpers); Gie Van den Berghe (UG); Els Vandenbussche (Gent); Marc Vandepitte (publicist); Mieke Van Haegendoren (UHa); Griet Van Meulder; Philippe Van Parijs (UCL); Martine Van Peteghem (studente Lessius); David Van Reybrouck (auteur); Sven Van Trappen ('t Uilekot vzw); Rudy Velghe (muzikant); Peter Veltmans (bestuurslid ACOD-AMiO); Raf Verbeke (CAP); Yvonne Verdickt (studente WTM, Deurne); Karin Verelst (VUB); Eva Vergaelen (Caïro); Etienne Vermeersch (UG); Griet Vermeesch (VUB); Luk Vervaet (CLEA); Remi Verwimp (Werkplaats Theologie & Maatschappij); Jogchum Vrielink (KUL); Grégoire Wallenborn (IGEAT/ULB); Erik Willems (Gent); Karim Zahidi (UG/UA); Sami Zemni (UG); Walter Zinzen (publicist).

146