• CIE-INDEX • 

Pers, politiek en wetenschap doen hun best de allochtoon van tijd tot tijd in de bloemetjes te zetten, maar structureel verandert er niks: de Eeuwige Andere Burger (EAB) blijft een paria. Multiculturaliteit is een mythe.

Meewarig hoofdschuddend hebben wij de serie artikelen en interviews in verband met de multiculturele stand van zaken in Vlaanderen gevolgd. Ongeveer rond dezelfde periode ontspon zich de mini-soap rond "het geval Vermeulen". Beide gebeurtenissen hebben ervoor gezorgd dat wij, als "Eeuwige-Andere-Burger", de trieste luxe  genieten eventjes in het licht van de schijnwerpers te mogen staan.

Aangezien geen enkele van de door de Belgische goegemeente gepatenteerde termen op mezelf slaan, zal ik de meer bij de Belgische maatschappelijke realiteit aanleunende term "Eeuwig-Andere-Burger" ( EAB) gebruiken. Ik ben namelijk, net zoals vele andere lotgenoten, een in Vlaanderen geboren en getogen Belg uit allochtone ouders. Ik ben hier opgegroeid, heb hier gestudeerd en gewerkt. Mijn sociale biotoop wordt bevolkt door een kleurrijke fauna van allerlei nationaliteiten. Logischerwijze zijn mensen zoals ik, noch "vreemd", noch "vreemdeling", noch "gast", noch "migrant", noch "allochtoon".

De interviews in De Morgen hebben bij ons een gevoel wakker gemaakt een zoveelste kans gemist te hebben om eindelijk eens de feiten op een rij te zetten.  Wie is er nu gebaat bij het ten tonele voeren van telkens dezelfde BA 's (Bekende Allochtonen) die voor de zoveelste maal open deuren intrappen ? Dat vele problemen rechtstreeks te wijten zijn aan een structurele kansarmoede, een inefficiënt onderwijssysteem en sociale en andere discriminatie weten we nu ondertussen al. Het opdissen van de zoveelste verzameling interessante weetjes kunnen we missen als kiespijn omdat de publieke opinie erdoor wordt afgeleid van de essentie van de zaak. Wat naar onze bescheiden mening van groter essentiëel belang is , is wat aan de basis ligt van deze toestand. Wij zien hierin een systeem. Wij staan met deze visie gelukkig niet alleen omdat de gewone EAB'er al lang weet hoe de vork in de steel zit.

Zijn wij de enigen die inzien dat elke status-quo, gebaseerd op een fundamenteel ondemocratisch gegeven, ten bate moet zijn van iets of iemand ? "Is het normaal", vraagt een simpele ziel zoals ikzelf zich wel eens af, "dat we anno 2000 systemen en subsytemen zien met als enig doel grote segmenten van de bevolking monddood te maken, te stigmatiseren en in een maatschappelijke quasi-onzichtbaarheid te dwingen?" "Ja", zullen Fatima en Ali modaal u weten te vertellen, want bij deze perverse status-quo zijn er wel degelijk mensen en structuren die er alle baat bij hebben dat er zo weinig mogelijk veranderd. Wie zijn ze en wat is hun agenda ? Een kleine bloemlezing.

Het Centrum voor Gelijke Kansen en Racismebestrijding is al jaren de spreekwoordelijke pleister op het houten been waarmee elke relevante discussie-in-de-diepte in de kiem wordt gesmoord. Het bestaan van dit centrum is voor de modale autochtone Belg en de politieke wereld een geruststellende factor om zichzelf voor te houden dat het vooral in Vlaanderen, wat intolerantie/racisme/kansarmoede betreft, niet zo'n vaart loopt.

Eigenaardig genoeg hebben jarenlange observatie en intense contacten met de modale EAB'er ons geleerd dat dit centrum bij haar cliënteel van EAB'ers een nobele onbekende is. De overgrote meerderheid van de in Vlaanderen residerende allochtone bevolking weet zelfs niet wie Dhr. Johan Leman is. Evenmin weten zij dat Dhr. Leman, in zijn alwetende wijsheid, in feite zijn status als "opperdeskundige" aan de top van de migrantensector-piramide te danken heeft aan een dubieuze, politiek getinte deal in de nasleep van het afscheid van een ander aan ons opgedrongen icoon, Mevr. Paula D'Hondt. De heer Leman kwijt zich uitstekend van zijn taak als officiële betuttelaar en levende buffer tussen aan de ene kant mogelijke kritische stemmen uit de allochtone gemeenschappen en hun verzuchtingen, en aan de andere kant de Belgische politiek en administratie.

Dhr. Leman is een meester in het zalven en slaan. Hij bepaalt wanneer een klacht ontvankelijk en "aanvaardbaar" is. Hij beslist wel niet over levens maar bepaalt, vanuit zijn positie, toch voor een groot deel de beeldvorming die er bestaat rond vluchtelingen, "sans-papiers", uitgeprocedeerden en slachtoffers van één of ander racistisch misdrijf. Hij en zijn partijpolitieke broodheren blazen nu eens warm, dan weer koud, wanneer de actualiteit hen bijna verplicht te reageren. "Hete hangijzers" worden hierbij handig uit de weg gegaan. Kleinere en daarom ook "veiligere" zaken worden routinematig afgehandeld, als het maar niet een Urbain Vermeulen is die tijdens een zoveelste aanval van racistische razernij een hele gemeenschap, haar cultuur en godsdienst beledigt. Een dergelijk incident bagatelliseren en het, alweer naar eigen maatstaven, afdoen als "niet-racistisch"" en als "een mening als een andere", getuigt van een ongelofelijk cynisme omdat diegenen die geviseerd worden zich op geen enkele manier kunnen verdedigen. Is het daarom zo verwonderlijk dat deze man vroeg of laat uit zijn rol valt en denkt dat hij, net zoals hij gewoon is om te gaan met "zijn migrantjes", het zich kan veroorloven zelfs de nationale politieke agenda te beïnvloeden ? Is het daarom verwonderlijk dat hij slechts bij het in gevaar komen van zijn job bereid is een mea culpa te slaan en dat deze "uitschuiver" met de mantel der liefde wordt bedekt door zijn politieke oversten ?  Zijn ingesteldheid, hoe dan ook, en de inhoud die hij geeft aan het Centrum, maken hem, o ironie, tot objectieve bondgenoot van het Vlaams Blok. 

Ook de rol van het centrum bij de creatie van de Moslimexecutieve valt onder dezelfde noemer en is, op zijn zachtst gezegd, dubieus te noemen. Het feit dat de Moslimexecutieve die een jaar geleden met veel bombarie is opgericht, niet lijkt te werken, kan ons dan moeilijk verwonderen. Door een hallucinant gegoochel met coöptaties, het aantrekken en in stand houden van een harde kern van opportunisten en een legertje dubbelspionnen, is dit religieuze overlegorgaan vandaag verworden tot een ondoorzichtige kolos die volgestouwd is met weinig competente mensen, die enkel verantwoording hoeven af te leggen aan de Belgische staat. Met een democratische gang van zaken, waarbij gemandateerden verantwoording af te leggen hebben aan hun kiezers, heeft dat niets meer te maken. Ook niet met de "scheiding tussen kerk en staat". Naïeve islamitische Belgen, zoals ik, hebben tevergeefs gehoopt dat de Executieve een eerste concrete stap zou zijn naar een echte religieuze emancipatie.

Op lokaal vlak is het al even erg. Elk Vlaams dorp heeft tegenwoordig wel zijn eigen multiculturele "ondersteunende" structuur. Opnieuw zien we dat deze structuren enkel bestaan omdat er voor hun clienteel (sans-papiers, vluchtelingen, Roma-zigeuners, enz.) geen efficiënte langdurig alternatieven gecreëerd worden. Deze gang van zaken is niet zozeer te wijten aan de incompetentie van de gemiddelde professionele ondersteuner/begeleider, maar wel aan de onwil van de sector om zichzelf vanuit de markt te ondersteunen. Het is daarom veiliger én praktischer om aan symptoombestrijding te doen. Er wordt volop geworkshopt, voorgelicht, gedebatteerd en vergaderd om krampachtig toch maar een legitimatie voor de eigen jobs en middelen te verzinnen. Zonder afbraak te doen aan de inzet van de spreekwoordelijke witte raaf, moet Ali Modaal constateren dat na verschillende generaties van "ondersteuning" door deze sector weinig wezenlijks is veranderd wat zijn situatie betreft. Alle multiculturele etentjes, concertjes en themadagen ten spijt blijft hij de eeuwige paria die zich maar beter tevreden kan stellen met zijn rol als onmachtige pion in een spel waarover hij geen kontrole heeft.

Aan thema's die wel structureel emancipatie-bevorderend kunnen zijn  - migrantenstemrecht, rechtstreekse échte participatie in de politiek, maatschappelijke aanvaarding van de islam, daadwerkelijke bestrijding van anti-moslim racisme, enz. - wordt in het beste geval slechts lippendienst bewezen. Zeldzame uitzonderingen zijn de professoren en onderzoekers van het Gentse universitaire Centrum voor Islam in Europa (C.I.E.), die wel spijkers met koppen durven te slaan.

Op politiek vlak zien we dat dezelfde trukendoos door ongeveer alle partijen gehanteerd wordt. Binnen de partijbesturen wordt er uitgemaakt onder welke noemer de EAB'er valt - genaturaliseerd of niet, geïntegreerd of niet. Nu eens is hij een "probleem", dan weer een "integreerbaar exotisch onderdeel van de bevolking", dan weer een "bedreiging", "slachtoffer" enz. Enige tijd geleden werd het migrantenstemrecht eventjes bespreekbaar geacht om ten slotte afgevoerd te worden. De daaropvolgende stilte van progressief Vlaanderen en de academische wereld, die zich ( wat veiliger thema's betreft ) te pas en te onpas een politiek/ethisch correct aura aanmeten, was oorverdovend. Uitzonderingen op de regel vormen de periodische, symbolische tegenpruttelingen van Agalev en enkele beroepsdissidenten in andere partijen. Ethisch gezien is het, bekeken vanuit het standpunt van de EAB'er, bijzonder beschamend dat er, enkele nuances daargelaten, weinig verschil meer te zien is tussen de progressieve en de klassiek conservatieve strekkingen. Als er al een rode lijn te ontwaren zou zijn dan is het die van het cynisme van de gemiddelde socialist, groene en progressieve katholiek en liberaal. Wel zichtbaar is dat bijna elke democratische partij tegenwoordig een allochtone "excuus-truus" heeft die op het gepaste moment kan worden opgevoerd. Net zoals de Moslim-Executieve (in haar huidige vorm) en het "Centrum Leman", probeert de weldenkende goegemeente zich zo in te dekken tegen kritische stemmen. Geen enkel schaamlapje à la Meryem Kaçar, Nahima Lanjri of Fauzaya Talhaoui kunnen hier iets aan veranderen. In het allerbeste geval zijn ze slechts woordvoerders in eigen naam. En alweer is de soms minder mondige en beu-geïntegreerde EAB'er die de dupe is van dit alles.

Progressief Vlaanderen en zij die de multiculturele mythe in stand houden, zullen ongetwijfeld juichen wanneer elementen als "het geval-Vermeulen" worden ontmaskerd, maar voor ons zal er niets veranderen. De structuren die dergelijke zielige schertsfiguren jaren hebben getolereerd, zullen immers intact blijven.

Laat het voor eens en voor altijd duidelijk zijn dat wij allen in hetzelfde schuitje zitten. Laat weldenkend Vlaanderen eens nadenken over zijn (collectieve) medeplichtigheid aan dit alles. Als Vlaanderen al een democratie is, dan is het er een op zijn oud-Grieks: niet-etnische Grieken, vrouwen en slaven waren de EAB'ers van toen.

Arme Eeuwige Andere Burger! Arm Vlaanderen!
 

Gent, 13 / 05 / 2000.