Geboren in 1946 in een klein dorp langs de Nijl in Soedan, komt hij in zekere zin terecht in een gezin zoals er zoveel zijn in het land: acht kinderen die in leven zijn gebleven; een moeder die kan lezen noch schrijven maar het gezin draaiende houdt; een vader die vanaf zijn elfde reeds als landarbeider werkte en die later carrière maakt in het leger.

Maar in een andere zin is dit gezin toch weer niet zoals er zoveel zijn in het land: de ouders zien erop toe dat hun kinderen een universitaire opleiding afmaken; ze kunnen hun kinderen overtuigen van het fundamenteel belang van menselijke waarden, zoals mededogen en diversiteit van menselijke levensvormen; en hij beschouwt zijn moeder als de ‘meest wijze vrouw ter wereld’.

Vanuit deze voedingsbodem bekijkt An-Na’im de rechten(studies) door een idealistische en romantische bril: de juridische wetenschap wenst hij zoveel mogelijk ook in de praktijk om te zetten omdat hij meent dat recht als waarde dient te zegevieren. Vertaald naar de Islam is zijn vraag dan ook of je tegelijkertijd moslim en mensenrechtenactivist kan zijn. De leider van de Republikeinse Broederschap, Mahmoud Taha, kan hem overtuigen dat dit wel degelijk mogelijk is; daarop wordt hij lid van de Broederschap. Die verzet zich tegen de fundamentalistische Islamitische regering en pleit voor een tolerante en gematigde interpretatie van het Islamitisch recht.

In 1970 behaalt hij een graad in de rechten aan de Universiteit van Khartoem (Soedan) en een graad in de criminologie aan de Universiteit van Cambridge (Engeland). In 1976 promoveert hij aan de Universiteit van Edinburgh (Schotland) tot doctor in de rechten met een vergelijkend onderzoek naar procedures tijdens voorarrest in het Engelse, Schotse, Amerikaanse en Soedanese recht. Vanaf 1976 gaat hij als docent en geassocieerd hoogleraar rechten doceren aan de Universiteit van Khartoem. Inmiddels is het Soedanese fundamentalistische bewind geleidelijk aan bezig met het burgerlijk recht te vervangen door het Islamitisch recht (Shari’a). In mei 1983 wordt hij met vijftig anderen gearresteerd en belandt hij voor anderhalf jaar achter de tralies. Uiteindelijk wordt hij in 1985 samen met de anderen plotseling vrijgelaten, zonder aanklacht, verhoor of proces. Hierop verspreidt die groep een verklaring waarin ze allen pleiten voor de afschaffing van de Shari’a codes. Enkele weken later wordt de leider van de Broederschap, die ondertussen de leermeester van An-Na’im was geworden, opgepakt en geëxecuteerd. Hierop besluit An-Na’im het land te verlaten en naar de V.S.A. uit te wijken. Hij is nadien onder meer gasthoogleraar rechten aan de Universiteit van Californië in Los Angeles, CA, USA (1985-1987), hoogleraar mensenrechten aan de Universiteit van Saskatchewan in Saskatchewan, Canada (1988-1991) en gasthoogleraar aan de Faculteit Rechten van de Uppsala Universiteit in Zweden (1991-1992). Van 1993 tot 1995 is hij lid van de Raad van Bestuur van Human Rights Watch/Africa.

Prof. An-Na’im doceert sedert 1995 vergelijkend en Islamitisch recht en ‘Islam en politiek’ aan de Emory Universiteit in Atlanta, GA, USA. Tevens is hij betrokken bij een programma over religie en mensenrechten, waarin religie onderzocht wordt als zowel een bron van conflict als een bron van bescherming van mensenrechten. We kunnen zeggen dat hij zich zowel persoonlijk als professioneel op het kruispunt bevindt van Islam en humanisme. Het zijn dergelijke dialectische spanningsvelden die de figuur van An-Na’im bijzonder typeren: de tweespalt in de mens als gelovige en als burger, zijn positie als moslim en voorvechter van mensenrechten, zijn Nubisch-Afrikaanse afkomst en zijn kosmopolitisme, zijn gebruik van het 'principe van wederkerigheid' als argument tégen cultureel relativisme en vóór universalisme in verband met de status van mensenrechten, zijn humanisme binnen het kader van de multiculturaliteit.

Vanuit dit gegeven poogt hij een brug te slaan tussen traditie en internationale waarden. Hierbij wil hij enerzijds de meer progressieve Islamitische voorhoedes overal ter wereld een alternatief bieden voor de orthodoxe interpretatie van de Islamitische wetgeving, en wil hij anderzijds de westerse mensenrechtenbeweging doen inzien dat zij mogelijkerwijze ook niet vrij is van culturele vooringenomenheid.